Patrick Cohen combineert zijn rollen als politiek commentator bij France Inter en als columnist in C à vous op France 5. Twee functies bij de publieke omroep, twee afzonderlijke contracten, en toch is er geen officieel bedrag openbaar gemaakt. Zijn weigering om zijn vergoeding bekend te maken voor de parlementaire onderzoekscommissie naar de publieke omroep heeft de kwestie van salarissen opnieuw centraal gesteld in een institutioneel debat dat veel verder reikt dan zijn individuele geval.
Onderzoekscommissie naar de publieke omroep: waarom Cohen weigerde te antwoorden
Het optreden van Patrick Cohen voor de parlementaire onderzoekscommissie die zich bezighoudt met de publieke omroep vormde een keerpunt. Toen hem werd gevraagd naar de hoogte van zijn vergoeding, weigerde hij resoluut antwoord te geven. Die keuze is niet zonder betekenis: ze past in een context waarin parlementariërs de verdeling van publieke middelen onder mediapersoonlijkheden in kaart proberen te brengen.
Deze weigering staat niet op zichzelf. Ook andere bekende gezichten van de publieke omroep kozen tijdens dezelfde commissie voor vergelijkbare strategieën, wat het werk van de parlementariërs bijzonder lastig maakte.
De onderzoekscommissie heeft niet de bevoegdheid om een columnist of presentator te dwingen zijn inkomsten bekend te maken wanneer die voortvloeien uit een privaatrechtelijk contract met een productiebedrijf. Het is precies dit contractuele grijze gebied dat de parlementariërs proberen af te bakenen. De details die zijn gepubliceerd over het salaris van Patrick Cohen op Mag Paris illustreren hoe moeilijk het is om betrouwbare cijfers met elkaar te vergelijken in een sector waar vertrouwelijkheid de norm blijft.
Vergoeding van Patrick Cohen: wat bronnen wel en niet kunnen bevestigen
France Télévisions noch Radio France heeft een officieel bedrag bekendgemaakt voor de vergoeding van Patrick Cohen. De cijfers die op sociale media of in sommige roddelmedia circuleren, zijn gebaseerd op schattingen en niet op controleerbare boekhoudkundige documenten.
Sommige schattingen noemen een bedrag per uitzending van C à vous, maar die bedragen zijn afkomstig uit niet-officiële bronnen en verschillen per publicatie. Ze als vaststaande feiten beschouwen zou methodologisch onjuist zijn.
Deze onduidelijkheid is structureel. Cohen werkt voor C à vous vermoedelijk op basis van een opdrachtovereenkomst met het productiebedrijf van het programma, en niet als rechtstreeks werknemer van France Télévisions. Zijn rol bij France Inter valt daarentegen onder Radio France. Twee publieke werkgevers, twee verschillende contractvormen, en dus twee afzonderlijke vergoedingen die niet samenkomen in één toegankelijk document.
Het verschil tussen een productiecontract en een dienstverband bij de publieke omroep
In de Franse publieke omroep zijn vaste columnisten niet altijd in dienst van de zender. Vaak sturen ze hun facturen via hun eigen bedrijf of via het productiebedrijf dat het programma maakt. Deze constructie maakt salarissen van nature ondoorzichtig, niet alleen door de persoonlijke keuze van betrokkenen.
- Een columnist met een productiecontract komt niet voor in de loonlijst van France Télévisions en valt daardoor buiten de transparantieverplichtingen die gelden voor leidinggevenden van de groep.
- Een politiek commentator in dienst van Radio France valt onder een meer gereguleerd kader, met indicatieve salarisschalen, maar die zijn niet op individueel niveau openbaar.
- De combinatie van deze twee statussen maakt het bijzonder lastig om het totale inkomen te reconstrueren.
Salarissen bij de publieke omroep: de zaak-Cohen in een ondoorzichtig landschap
Het debat over de vergoeding van Patrick Cohen kan niet los worden gezien van de bredere context van de publieke omroep. Transparantie over salarissen blijft een blinde vlek bij de Franse publieke audiovisuele omroep.
De voorzitter van France Télévisions, Delphine Ernotte, ontvangt een vergoeding waarvan het vaste en variabele deel publiekelijk zijn besproken. Voor bestuurders bestaat er een kader voor openbaarmaking. Voor bekende gezichten op televisie bestaat zo’n kader simpelweg niet.
De regering heeft maatregelen aangekondigd om de onpartijdigheid van de publieke omroep te versterken, maar de kwestie van de vergoedingen blijft buiten deze hervormingen. De parlementariërs in de onderzoekscommissie probeerden het onderwerp af te dwingen, maar zonder bindende resultaten.
Waarom salarissen in de media moeilijk te vergelijken blijven
Artikelen waarin de salarissen van Franse presentatoren en columnisten op een rij worden gezet, combineren vaak uiteenlopende bronnen: schattingen uit roddelbladen, incidentele lekken en vrijwillig verstrekte verklaringen. Er bestaat geen geconsolideerde databank waarmee de inkomsten van bekende gezichten van de publieke omroep serieus kunnen worden vergeleken.
- De gepubliceerde bedragen voor een amusementsprogramma-presentator hebben een andere opbouw dan die voor een politiek commentator: kijkcijferbonussen, herhalingsrechten en voordelen in natura lopen sterk uiteen.
- De overstap van de publieke naar de private sector (en omgekeerd) verandert de salarisschalen ingrijpend: een columnist die een publieke radiozender verruilt voor een commerciële zender kan een vergoeding krijgen die zonder inzage in het contract onmogelijk te voorspellen is.
- De cijfers die online het vaakst worden overgenomen, zijn vaak ook de oudste en stammen uit perioden waarin andere salarisschalen golden.
Transparantie over vergoedingen bij de publieke omroep: een debat dat verder gaat dan Patrick Cohen
De weigering van Patrick Cohen heeft een debat op scherp gezet dat veel verder reikt dan zijn persoon. De kernvraag is hoeveel transparantie mag worden verlangd van mediapersoonlijkheden die direct of indirect met publiek geld worden betaald.
Op dit moment verplicht de Franse wet vaste medewerkers van de publieke omroep niet om hun inkomsten openbaar te maken. Alleen bestuurders van overheidsbedrijven moeten aan gereguleerde meldingsverplichtingen voldoen. Columnisten, politiek commentatoren en presentatoren vallen buiten deze regeling.
De onderzoekscommissie heeft deze lacune aan het licht gebracht, maar niet gedicht. Het eindrapport, waarover is gestemd, beschrijft de ondoorzichtigheid zonder een bindend mechanisme voor te stellen. De zaak-Cohen blijft daarmee een treffend voorbeeld van een situatie waarin de publieke belangstelling voor salarissen botst met een juridisch vacuüm dat noch de zenders, noch de wetgever tot dusver hebben besloten op te vullen.
